با توجه به افزایش جمعیت، حفاظت از منابع طبیعی، محیط زیست و بهینهسازی مصرف انرژی جزء اولویتهای مدیریت کلان هر کشوری هست. از سوی دیگر، به دلیل پایانپذیر بودن منابع انرژی فعلی (سوختهای فسیلی) باید به دنبال جایگزینی مناسب، پایدار و مقرون به صرفه برای آن بود. یکی از روشهای بهینهسازی مصرف انرژی، آموزش و ترویج فنآوری ساختمانهای دوستدار طبیعت در ساخت و سازهای جدید است.
با توجه به افزایش جمعیت، حفاظت از منابع طبیعی، محیط زیست و بهینهسازی مصرف انرژی جزء اولویتهای مدیریت کلان هر کشوری هست. از سوی دیگر، به دلیل پایانپذیر بودن منابع انرژی فعلی (سوختهای فسیلی) باید به دنبال جایگزینی مناسب، پایدار و مقرون به صرفه برای آن بود. یکی از روشهای بهینهسازی مصرف انرژی، آموزش و ترویج فنآوری ساختمانهای دوستدار طبیعت در ساخت و سازهای جدید است.
تا زمانی که جهان در سالهای ۱۹۷۰ در شوک بحران انرژی فرو رفت، به راهحلهای توسعه پایدار توجه جدی نميشد. این بحران ریشه اولین جنبش ساختمانهای سبز است که بهرهوری انرژی را هدفگذاري کرد. کاهش انرژیهای فسیلی و کمبود منابع طبیعی، صرفهجویی در مصرف انرژی و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر را ضروری نمود. جنبش دوم که پس از سالهای ۱۹۹۰ آغاز شد تمرکز پیچیدهتری داشت؛ تأثیر جهانی فعالیتهای انسانی بر محیط زیست. از مهمترین دلایل آغاز این جنبش، آلودگی محیط زیست بشر و افزایش بیاندازه گازهای گلخانهای موجود در اتمسفر و گرمایش کره زمین بود.
مفهوم معماری سبز (معماری پایدار) و یا ساختمانسازی سبز، علم و سبک طراحی ساختمان، مطابق با اصول سازگار با محیط زیست با تولید کمترین آلودگی و بهطور آشكار کاهش اثرات کوتاهمدت و بلندمدت منفي زیستمحیطی است.
استراتژی طراحی اینگونه ساختمانها بر مبنای استفاده حداکثری از پتانسیل انرژیهای تجدیدپذیر به منظور کاهش تقاضای انرژی، کاهش استفاده از سوختهای فسیلی و کاهش تولید گازهای گلخانهای میباشد که باعث کاهش در روند گرمایش جهانی میگردد. استفاده بهینه از انرژی خورشیدی با توجه به هندسه خورشید، استفاده از سیستم فتوولتائیک، طراحی موقعیت پنجرهها، وجوه ساختمان، ایوانها، سایبانها و درختها به جهت بیشترین بهرهبرداری در این ساختمانها مورد توجه قرار دارد. توجه بر باد و تأثیر آن بر ساختمان با توجه به اقلیم موجود، در طراحیها بسیار مؤثر میباشد. استفاده از فضای سبز بر روی بام ساختمان، استفاده از مصالح بازیافتی در ساختمان از جمله راهکارهای مؤثر در این بخش است. استفاده از گاز متان تولیدی حاصل از پسماند شهری به عنوان یک منبع تولید انرژی در ساختمانها میتواند راهگشا باشد و جدای تأمین بخشی از انرژی مورد نیاز به کاهش مشکلات بهداشتی و زیستمحیطی ناشی از تولید پسماند کمک نماید. همچنین استفاده از بیوراکتورهای جلبک در بام و یا نمای ساختمان میتواند کمک شایانی نماید. جلبکها كه در معرض نور خورشید قرار مىگيرند با انجام عمل فوتوسنتز در حین رشد، گاز دى اكسيد كربن را جذب میکنند؛ جلبکها پس از رشد به طور منظم جمعآوری شده و در یک واحد زيست توده، تخمیر و سوزانده میشوند و از این طریق به عنوان یک منبع انرژی تجدیدپذیر در ساختمان استفاده میشود.
بیشترین توجه انسان به طبیعت و نیروهای موجود در آن( آفتاب، باد، آتش و آب ) و استفاده از آنها به بهترین نحو ممکن در طراحی ساختمان سازگار با طبیعت یکی از اصول اساسی میباشد. صرفهجویی و بهینهسازی ﻣﺼﺮف اﻧﺮژي و کاربرد اﻧﺮژیهاي تجدیدپذیر در ﺣﺎل ﺣﺎﺿﺮ ﮐﻤﺘـﺮﯾﻦ ﻧﻘـﺶ را در ﻓﺮﻫﻨـﮓ ﺳـﺎختمانی کشور دارد. اﮔﺮﭼـﻪ ارزشهای ﻣﻌﻤﺎري ﺳﻨﺘﯽ و ارزشهای زیستمحیطی ﻣﻌﻤﺎري ﺳﻨﺘﯽ اﯾﺮان واﺟﺪ ارزشهای ﺑﺴﯿﺎر ﻓﺮاوان در شیوههای اﺳﺘﻔﺎده از ﺑﺎد میباشد. ﺑﻪ ﻋﺒﺎرت صحیحتر بهرهبرداری از ﺣﺮﮐﺖ ﻫﻮا و اﯾﺠﺎد ﻧﺴﯿﻢ عمدهترین و رایجترین ﻧﻮع ﮐـﺎرﺑﺮد انرژیهای بیزیان در معماری سنتی ایرانی میباشد. ﺑﺎ اﯾﻦ ﺣﺎل ﻫﻤﻪ ﻋﻨﺎﺻﺮ ارﺑﻌﻪ ﻓﻠﺴﻔﯽ و آﯿﻨﯽ داراي ﮐـﺎرﺑﺮد ﻋـﺎﻟﯽ زیستمحیطی در ﻣﺪﻧﯿﺖ و ﻣﻌﻤﺎري اﯾﺮان ﻗﺪﯾﻢ ﺑﻮده است. لذا استفاده از این فرهنگ پسندیده در معماری نوین کشور امری ضروری به نظر میرسد.
ساختمان سبز (Green Building) به دستهای از ساختمانها گفته میشود که در برابر حفظ منابع زیست محیطی در طول عمر یک ساختمان از زمان طراحی و احداث تا بهرهبرداری و بازسازی متعهد میباشند.
در این ساختمانهای دوستدار طبیعت، علاوه بر اینکه استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر در آن اولویت دارد و مصرف انرژی آن ناچیز ميباشد، مصالح آن نیز از منظر زیست محیطی مورد ارزیابی قرار میگیرد.
هدف نهایی ساختمان سبز، استفاده بهینه از منابع و کاهش تأثیر منفی ساختمان بر روی محیط زیست میباشد.
یکی از مهمترین اهداف ساختمان سبز کاهش مصرف انرژی گرمایشی، سرمایشی و الکتریکی و همچنین افزایش بازده انرژی ساختمان میباشد.
به منظور کاهش مصرف انرژی و ایجاد ساختمان سبز، بایستی طراحان ساختمان، اتلافات انرژی موجود در ساختمان را کاهش دهند. در نتیجه راهکار موجود استفاده از پنجرههایی با عملکرد بسیار بالا و عایقکاری دیوارها، بام و کف ساختمان میباشد.
استراتژی که در احداث ساختمان سبز توسط مهندسین انرژی بکاربرده میشود، طراحی ساختمان با دیدگاه استفاده از انرژی خورشید است که اغلب در ساختمانهای با مصرف بهینه انرژی اجرا میگردد. در این ساختمانها موقعیت پنجرهها، دیوارها، ایوانها، سایبانها و درختها بایستی طوری جهت یابی شود که موجب ایجاد سایه در تابستان و بیشترین بهره خورشیدی در زمستان گردد. علاوه بر آن مکان مناسب پنجره میتواند باعث افزایش میزان نور روشنایی روز و کاهش مصرف انرژی الکتریکی روشنایی در طول روز گردد.
از جمله راهکارهای موثر در این بخش میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
- انرژی خورشیدی فعال (Active solar)
- انرژی خورشیدی غیرفعال (Passive solar)
- انرژی الکتریکی خورشیدی (Photovoltaic)
- استفاده از فضای سبز بر روی بام ساختمان (Roof garden)
- استفاده از سیستم مدیریت هوشمند ساختمان (BMS)
اولین ساختمان سبز ایران با پوششهای نانوعایق در سقف و جدارهها، شیشههای دو جداره با پوشش ضد UV، پوشش سبز گیاهی، سیستم آب گرم خورشیدی و برق خورشیدی توسط هیئتعلمی دانشکده مهندسی صنایع و مدیریت سیستم دانشگاه صنعتی امیرکبیر ساخته شد.
این ساختمان با پوششهای گیاهی و لایههای پوششی شیشهها، از ورود اشعه UV که باعث گرم شدن داخل ساختمان میشود تا میزان 99 درصد ممانعت میکند و 57 درصد مقدار انرژی سرمایشی مورد نیاز در تابستان را کاهش میدهد.
نوشتن نظر