کلیدی ترین نکته در اقتصاد مقاومتی، استفاده به جا و بهینه از منابع و امکانات موجود است و از این رو، بهینه سازی مصرف انرژی از مصادیق اقتصاد مقاومتی به شمار می رود.
فعاليتهاي مختلف اقتصادي و توليدي در كشور ما يكي از مصاديق اسراف در مصرف انرژي در جهان به شمار ميرود. ابتداييترين تمهيدات در جهت صرفهجويي در اين زمينه جهشي عظيم در اقتصاد كشور را ميتواند موجب گردد. يكي از بخشهاي مهم در اين زمينه طراحي و ساختمانسازي است كه با بكارگيري فنون طراحي و ساخت ميتوان صرفهجويي قابل توجهي در مصرف انرژي داشته و در نتيجه آلودگي ناشي از آن را نيز به ميزان زيادي كاهش داد.
مبحث انرژی نیازمند فرهنگ سازی
در همین زمینه رئیس سازمان نظاممهندسی ساختمان استان خراسان شمالی بابیان اینکه ما ازنظر قوانین در مبحث بهینهسازی انرژی چیزی کم نداریم گفت: باید الزامات صریحی برای اجرای این قوانین همچون مبحث 19 مقررات ملی ایجاد کنیم.
علیاکبر رمضانی با «صما» بابیان مطلب فوق افزود: ما در شناساندن اهمیت انرژی در کشور موفق عمل نکردیم و در این موارد کوتاهیهای جدی داشتیم.
وی گفت: دسترسی به فناوری یکی از الزامات بهینهسازی انرژی و محیط زیست بوده و متأسفانه در سالیان گذشته فناوریها در این زمینه بهخوبی توسعه پیدا نکرده است.
رمضانی با اشاره به اینکه در عصر حاضر، انرژی یکی از مهمترین شاخصهای اقتصادی است و تأمین آن از ابزارهای سیاسی دولتها بشمار میرود و با توجه به محدودیت منابع انرژی و هزینههای ناشی از استخراج و بهرهبرداری، با روند رو به رشد بهای انرژی مصرفی روبرو هستیم، ادامه داد: بنابراین فرهنگ استفاده صحیح انرژی بهعنوان یک اصل اساسی در کشورهای توسعهیافته مدنظر قرارگرفته است و آنها با هدایت و مدیریت صحیح انرژی تا حدود زیادی به اهداف عالیه خود در کنترل و تأمین بهموقع انرژی دستیافتهاند.
رئیس سازمان نظاممهندسی ساختمان استان خراسان شمالی گفت: متأسفانه امر فرهنگسازی در کشورهای کمتر توسعهیافته کمتر موردتوجه قرارگرفته است و برنامهریزی کلان و منسجمی در ارتباط با آن وجود ندارد.
رمضانی ادامه داد: بهرهگیری اصولی از علوم نوین، استانداردها و تجارب موجود در این زمینه و انتخاب الگوی صحیح و ایجاد و بهکارگیری روشها و سیاستهای درست در مصرف انرژی، علاوه بر اینکه متضمن استمرار رشد اقتصادی است، موجب کاهش تخریب منابع انرژی و نیز کاهش آثار سوء ناشی از استفاده نادرست از انرژی بر محیطزیست و جامعه خواهد شد.
وی خاطرنشان کرد: عدم طراحیهای ساختمان توسط متخصصین، اجرای احکام قانون و قیمت غیرواقعی و غیرملموس قیمت انرژی باعث تخریب این منابع شده است.
رمضانی بابیان اینکه در حال حاضر هیچ حرجی بر مهندسان وارد نیست گفت: باید تمام عرصه ساختوساز را به مهندسان و استانداردترین مصالح واگذار کنیم و اگر شاهد بهینهسازی مصرف انرژی در ساختمانها نبودیم یقه مهندسان را بگیریم و آنها بازخواست کنیم.
معماری بومی راه نجات مصرف انرژی
رئیس سازمان نظاممهندسی ساختمان استان یزد بابیان اینکه افزایش کیفیت ساختوساز نیز گامی در مسیر تحقق اقتصاد مقاومتی است گفت: اگر ساختمانهایی بسازیم که طول عمر آنها بالا باشد و درزمینه مصرف انرژی نیز بهینهسازی شده باشند، در این مسیر قدم برداشتهایم.
علیرضا فرشید گفت: یکی از وظایف نظاممهندسی ساختمان را نظارت بر رعایت مقررات ملی در ساختمانها دانست و تصریح کرد: نظارتها باید بهصورت مستمر و مرحلهای انجام شود.
وی اظهار امیدواری کرد: استان یزد بهعنوان نخستین مجری طرح استقرار مهندسان ناظر بهصورت تماموقت در پروژههای ساختوساز در کشور پیشروی اجرای آنی طرح باشد.
وی، یکی از برنامههای کلان سازمان نظاممهندسی در استان یزد را افزایش نظارت کارگاهی دانست و افزود: اعتماد مردم به مهندسان جلب شده و اکنون کمتر خانهای مشاهده میشود که در حال ساخت باشد، اما مهندس ناظر نداشته باشد.
فرشید در بخش دیگری از سخنان خود بیان کرد: استفاده از معماری اصیل ایرانی میتواند نجاتبخش مشکلات مصرف مضاعف انرژی باشد.
رئیس سازمان نظاممهندسی ساختمان استان یزد با اشاره به اینکه با توجه درک و مطالعه آب و هوا و خصلتهای رفتاری ساکنین هر شهر میتواند معماری بومی مناسبی داشت افزود: با توجه به این نکاتمی توان معماری سازگاری طراحی کرد که در آن اصول اولیه بهینهسازی مصرف انرژی در نظر گرفته شود.
وی در مورد معماری بومی یزد گفت: قدما با استفاده از دیوارهای ضخیم و سبک دالانی شهر توانستهاند به راهکارهای مناسبی در بهرهوری انرژی برسند.
فرشید تصریح کرد: علاوه بر معماری باید مسئولین برای فرهنگسازی مردم در قضیه انرژی برنامههای جامعی داشته باشند و الگوهای ساختوساز به مردم معرفی شود.
مصرف ۵ برابری انرژی در ایران نسبت به ترکیه
برنامه ششم توسعه که در حال حاضر در مجلس در دست بررسی است با چالشهای عمدهای مواجه است و برنامهریزی یعنی حل این چالشهای عمدهای که اگر حل نشوند مشکلات حادتر خواهند شد.
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور در بیان چالشهای عمده کشور به بحران آب اشاره کرد و افزود: برای معماران عضو سازمان نظام مهندسی کشور غریبه نیست که در حال حاضر به دلیل برداشت بی رویه و مدیریت نادرست هم در آب های سطحی و زیر سطحی مشکل بزرگ داریم که محصول مدیریت ناصحیح در همه ادوار گذشته است. بدین معنا که در دشت های کشور آسیب جدی بوجود آمده و از ۷۷۰ هزار چاه موجود، ۳۴۰ هزار چاه غیرقانونی و بقیه نیز که قانونی ایجاد شدهاند با برداشتهای غیرمنطقی به وضعی رسیدهاند که کشور را با چالش آب مواجه کردهاند.
مصرف ناهنجار انرژی در ایران
ترکان در بیان چالش سوم که در نظام برنامهریزی کشور مشکلات عمده ای را ایجاد کرده است به چالش انرژی اشاره کرد و افزود: مصرف انرژی در کشور، ناهنجار است. بدین معنا که در برابر استانداردهایی که در دنیا برای مصرف انرژی وجود دارد، ایران مصرفی چندین برابر دارد. در حال حاضر ما یک میلیارد و ۸۰۰ میلیون بشکه نفت مصرف انرژی در کشور داریم و تولید ناخالص داخلی ما ۴۰۰ میلیارد دلار است. یعنی به ازای هر ۱۰۰۰ دلار تولید ناخالص داخلی ۴.۵ بشکه نفت مصرف میکنیم. در کشورهای دیگر دنیا این عدد نزدیک به یک و یا یک بشکه است.
مصرف ۵ برابری انرژی در ایران نسبت به ترکیه
این مقام مسئول و سیاستگذار حوزه نظام مهندسی ساختمان کشور ادامه داد: در همسایگی ایران و در کشور ترکیه تولید ناخالص داخلی ۲.۵ برابر ایران و میزان انرژی مصرفی آنها نصف ایران است. بدین معنا به ازای هر واحد تولید، ایران، پنج برابر ترکیه، انرژی مصرف میکند و این قابل قبول نیست.
ترکان تاکید کرد: مجاز نیستیم با ثروت و داراییهای نسلهای آینده اینگونه رفتار کنیم. از سوی دیگر کشوری که نمیتواند طرحهای عمرانیاش را تخصیص اعتبار کند چگونه چنین ثروتی را در سال هدرسوزی میکند.
داراییهای سوخت در نظام بانکی داریم
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور در بیان چالش دیگر کشور، چالش نظام بانکی را عنوان کرد و گفت: بانکهای ما در طی ۸ تا ۱۰ سال گذشته، ترازنامهها و سودهای غیرواقعی دادند و بر اساس سودهای غیرواقعی، سود توزیع کردند و پاداش به مدیران بانکها دادند. در حالیکه این داراییها واقعی نبود و وامهایی که داده شد بعضا و هیچوقت برنخواهند گشت. در حال حاضر دارایی های سوخته داریم اما در دارایی های بانکی ثبت شده و خود را نشان می دهد. تعدادی وام داده شده که سوخته نیست اما عملا نمی دانیم که برمی گردند یا خیر؟
ترکان ادامه داد: تقریبا حدود یک هفتم تا یک هشتم دارایی های مردم که نزد بانک ها هست و چرخه بانک ها را می چرخاند، تسهیلات داده می شود. سال گذشته مقدار تسهیلات واقعی که به مردم داده شد ۱۲۰ هزار میلیارد تومان برآورد شد این رقم عدد کوچکی است و این اقتصاد با این تسهیلات بانکی اندک نمیتواند به رونق برسد.
ترکان گفت: اما آنچه که معماران میتوانند کمک کنند در بحث چالش انرژی است. ما برای نگهداری ثروت و داراییهای بیننسلی خود که منابع هیدروکربوری اعم از نفت و گاز مهمترین آنهاست باید جلوی هدرسوزی را بگیریم. بخش عمده ای از این هدرسوزی در ساختمان اتفاق میافتد. میدانید که متوسط ساخت و ساز اخیر، سالی ۱۰۰ میلیون متر مربع بوده که در طی یک دهه رقمی معادل یک میلیارد متر مربع و نزدیک به ۵۰ درصد ساختمانهای کشور میشود. در همه ساختمان هایی که در ۱۰ ساله اخیر ساخته شد ما و شما نوشتیم باید مبحث ۱۹ مقررات ملی رعایت شده و گرنه پایان کار نمی دادند. آیا مبحث ۱۹ به طور واقعی رعایت شد!؟
وی با اظهار تاسف از رعایت نشدن قوانین و مقررات ملی ساختمان در نظام ساخت و ساز کشور افزود: همه ساختمانهای ساخته شده پایان کار دارند و این بدینمعناست که مبحث ۱۹ باید در آن رعایت میشد که متاسفانه نشده است. اینها اشکالاتی است که جامعه مهندسان باید آن را حل کند. نمی توانم چشمم را ببندم به اینکه ما در ساخت و ساز، مقررات ملی داریم که یکی از مهمترین مباحث مقررات ملی، مبحث ۱۹ است که به انرژی مربوط است و دستورالعمل های بسیار ساده ای دارد که می گوید باید صرفه جویی کنیم و در عین حال آن را نادیده می گیریم.
مشاور رئیس جمهوری یادآوری کرد: مصرف انرژی در ایران به ازای یک متر مربع ساختمان حدود ۵۰۰ کیلووات ساعت انرژی است. این در حالی است که در کشورهای اروپایی، مصرف یک متر مربع انرژی در ساختمان اعم از سرمایش، گرمایش و روشنایی حدود ۲۰۰ کیلووات ساعت است و اروپاییها دارند میروند به سمتی که این مقدار را به ۵۰ کیلووات ساعت در سال کاهش دهند.
پیشنهاد اصلاحات در مصرف انرژی با بهبود کیفیت ساخت و ساز
این مقام مسئول در بیان راهکارهای خود گفت: ایران میتواند با اصلاح روش کار و اجرای مقررات ملی ساختمان در مبحث ۱۹ و مصرف بهینه انرژی این هدرسوزی را کاهش دهد. مهندسان دقت کنند که اگر مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان رعایت نشد زیربار نروند.
وی مشکلات آلودگی شهر تهران را یکی از چالشهای مهمی عنوان کرد که در صورت مصرف بهینه انرژی و رعایت آن در ساخت و ساز، میتواند کاهش یابد.
ترکان در اینباره افزود: شهر تهران در پنج ماهه سرد سال، روزانه ۸۰ میلیون متر مکعب گاز و روزانه ۲۴ میلیون لیتر بنزین و گازوئیل میسوزاند. اگرچه بیشتر تمرکزها بر سوخت بنزین و گازوییل است زیرا آنها بیش از سوخت خانگی در آلودگی موثر هستند اما سهم مصارف خانگی سوخت در ۵ ماهه سرد سال ۳ برابر بنزین و گازوئیل در تولید گازهای کربنی است که باعث وارونگی هوا میشوند و لحافی از دیاکسیدکربن را روی شهر تهران میکشد. به همین دلیل میتوان با رعایت مبحث ۱۹، در بازدهی مصارف انرژی خانگی ۵۰ درصد صرفه جویی کرد.
رئیس سازمان نظام مهندسی ساختمان کشور تاکید کرد: رعایت مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان برعهده مهندسان است و در این مورد نمی توان فرافکنی کرد. مهندسان نباید از معیارهای مباحث مقررات ملی ساختمان اغماض کنند تا صرفه جویی در انرژی ممکن شود.
وی در پایان افزود: از جامعه مهندسی تقاضا می کنم در رعایت مبحث ۱۹ مقررات ملی ساختمان بدون گذشت و اغماض رفتار کنند و همگی در ۳۱ استان کشور همت کنند تا صرفه جویی در مصرف انرژی در ساختمان ها محقق شود که این دستاوردی مهم برای کل کشور محسوب می شود.
نوشتن نظر