کاربردهای متنوع کامپوزیت در ساختمان سازی

پیشرفت‌های جدید و فناوری‌های مدرن همواره به ما این امکان را می‌دهد تا به روش‌هایی نو در استفاده از امکانات و فناوری‌های جدید روي آوريم. ساخت یک بنا هم از این واقعیت دور نیست و همواره با تغییرات وضعیت اجتماعی و اقتصادی و یا تغییرات محیطی و جوی این فکر به ذهن شما خواهد رسید تا از علوم جدید در زمینه مورد نظر نهايت استفاده را ببريد.

مسائل بسیار زیادی همچون محیط زیست، توجه به سلامت عمومی، روش‌های بهتر زندگی کردن، صرفه جویی هزینه و انرژی، ایمنی و پاکیزگی محیط زندگی و بسیاری از دلایل دیگر می‌تواند تاثیر شگرفی در رسیدن به روش‌های جدید در ساختمان‌سازی داشته باشد و انگیزه ساخت محصولات جدید را به وجود بیاورد.
با توجه به افزایش جمعیت در سراسر دنیا و روند رو به کاهش مواد و منابع طبیعی و سوخت‌های فسیلی باید استفاده از مواد مصنوعی را تا سطحی که به طبیعت آسیبی نرسانند افزایش دهیم تا بتوانیم منابع طبیعی بیشتری را از خطر حفظ کنیم. کامپوزیت‌ها ازجمله این منابع هستند که در صنعت ساختمانی می‌توانند جایگزین‌هاي مناسبی برای آهن و چوب باشند که امروزه در بخش‌های مختلف ساخت و ساز ساختمان کاربرد دارند و کامپوزیت‌های ساختمانی از پرکاربردترین مواد کامپوزیتی محسوب می‌شوند.
همان‌طور که می‌دانید کامپوزیت در واقع از ترکیب چند ماده مختلف به دست می‌آید و به آن مواد مرکب هم می‌گویند.
Image result for ‫کامپوزیت در ساختمان سازی‬‎
به طور کلی یکی از مهم‌ترین دلایل استفاده از کامپوزیت نقش آن در زیبایی معماری و استفاده از آن به عنوان نمای ساختمان است. اما دلیل دیگر این است که با توجه به روند رو به رشد قیمت مصالح ساختمانی و با توجه به اینکه در برآورد اقتصادی کامپوزیت هزینه بسیار کمتری را برای ساختمان می‌تراشد استفاده از این محصول بسیار مورد توجه قرار گرفته است.

کاربرد کامپوزیت در ساختمان

کامپوزیت در پوشش‌نما، بام، سقف‌های کاذب، نرده‌ها و حصارها، درب و پنجره، اسکلت ساختمان، دکور و پارتیشن بندی سازه‌های داخلی و لوازم سرویس بهداشتی مانند وان، سینک و… کاربرد دارد.
اما به طور جزئی‌تر از موارد مهم مصرف کامپوزیت می‌توان به کامپوزیت آلومینیومی اشاره کرد که شکل‌پذیری بالا و پردازش آسانی دارد و در معرض سرما و گرما مسطح باقی می‌ماند. علاوه بر این، مهم‌ترین ویژگی کامپوزیت آلومینیومی ضد حریق بودن آن است.
میلگردهای کامپوزیتی از دسته کامپوزیت‌های پلیمری بوده و از جمله مواد غیرفلزی مقاومی هستند که خواص مهمی چون استحکام کششی زیاد و مقاومت دربرابر خوردگی دارند و کاربردشان در مناطق سردسیر بیشتر است. همچنین جایگزین مناسبی برای آرماتورهای فولادی‌اند و در بناهای ساحلی کاربرد وسیعی دارند.
تیرها و پانل‌های کامپوزیتی با زمینه پلیمری ویژگی‌هایی چون قدرت، استحکام، سبکی، قابلیت چرخش و جابه‌جایی مناسبی دارند و همین طور در جذب انرژی‌های داخلی ساختمان نقش مهمی دارند و به عنوان مستحکم‌ترین مصالح ساختمانی می‌توانند جایگزین فولاد، بتن و چوب شوند.
همچنین این پانل‌ها در برابر طوفان و نفوذ حشرات به داخل ساختمان مقاوم‌اند و از ایجاد شکاف و تیرگی در دیواره خانه‌های پیش ساخته جلوگیری می‌کنند، علاوه بر این مواد کامپوزیتی دربرابر ارتعاشات زلزله عملکرد بهتری از سایر مواد و مصالح دارند و بهترین گزینه جهت مقاومت سازه دربرابر لرزه هستند.
ستون‌های کامپوزیتی هم یکی دیگر از این نوع کامپوزیت‌ها هستند.
مزیت‌های مصالح کامپوزیتی
سبکی اولین مزیت کامپوزیت است و هزینه‌های ساختمان را تا حد بسیار زیادی پایین می‌آورد و در مقابله با زلزله اهمیت فراوانی دارد و می‌توان گفت در مقایسه با آجر و سیمان 50 برابر سبک‌تر است. کامپوزیت علی رغم سبکی مقاومت بالایی دارد و انواع فشارها و ضربه‌ها را جذب کرده و در برابرشان مقاومت می‌کند.
یکی از ویژگی‌های کامپوزیت مقابله با خوردگی و رطوبت است که هزینه‌های تعمیر و نگهداری را تا حد قابل توجهی پایین آورده و به علت عدم پوسیدگی از نظر بهداشتی هم مطمئن‌تر بوده و نگرانی از تجمع میکروب‌ها را به حداقل می‌رساند. همچنین کامپوزیت‌ها در معرض محیط‌های باز، کاربردهای شیمیایی و سایر شرایط محیطی و دمایی مقاومت بسیار خوبی از خود نشان می‌دهند.
یکی از ویژگی‌های مثبت کامپوزیت شکل‌گیری و انعطاف پذیری بالا و متنوع آن در جهت‌های گوناگون است که با هزینه‌ها و امکانات کمی قالب گیری می‌شوند و به طراحان برای خلق اشکال  پیچیده آزادی عمل فوق العاده‌ای می‌دهند.

جایگاه کاربرد کامپوزیت در جهان و ایران

طبق آمار، مصرف کامپوزیت در کشورهای توسعه یافته در صنعت ساختمان، چیزی حدود 38 درصد بازار جهاني این محصولات را به خود اختصاص می‌دهد، بنابراین نادیده گرفتن کامپوزیت در مواردی که می‌تواند ناکارآمدی محصولات و روش‌های سنتی را جبران کند، به معناي از دست دادن یک تکنولوژی نوین در صنعت ساختمان است که به سرعت هم بهره‌برداری از آن در دنیا رو به افزایش است.
با مطالعه پیشینه استفاده از کامپوزیت در می‌یابیم که ابتدا خاصیت شکل‌پذیری آن در ساخت لوازم بهداشتی داخل ساختمان مورد توجه قرار گرفته است و عمده استفاده از کامپوزیت در ساخت وان، سینک و… بوده که بعدها با انجام مطالعات بیشتر به سمت استفاده‌های زیر ساختاری در بنا کشیده شده است. مثلا در ژاپن به علت زلزله‌خیز بودن اين كشور، کامپوزیت کاربرد فراوانی دارد و در ساخت پل‌ها، تیرها، گاراژها و پارکینگ‌ها به شکل گسترده استفاده می‌شود همچنین در کشورهای اروپایی چون فرانسه و آلمان ساختمان‌هایی از جنس مواد مرکب یا همان کامپوزیت ساخته می‌شود که با جرثقیل قابل حمل می‌باشند.
در ایران بیشترین درصد استفاده از کامپوزیت در همان مصالح بهداشتی است و هنوز قابلیت‌های مقاومتی آن ناشناخته مانده است، ولی باید بدانیم که صرف استفاده‌های تزئینی از این ماده در مصالح بهداشتی  داخلی ساختمان نمی‌تواند بیانگر رشد به کارگیری این محصول در ساختمان سازی باشد و باید در این زمینه فعالیت‌هایی در جهت به کارگیری کامپوزیت به شکل‌های کاربردی‌تری هم صورت گیرد.

نمای کامپوزیت ساختمان

Image result for ‫کامپوزیت در ساختمان سازی‬‎

از زماني كه زيبايي ظاهري و آرامش، آسايش، ايمني و صرفه جويي در مصرف انرژي براي ساختمان ها مد نظر قرار گرفت، ايجاد نماهايي با مصالح و شيوه هاي اجرايي متفاوت و متنوع به صورتي جدي تر در دستور كار مالكان و سازندگان لحاظ شده است؛ البته از اين نظر ايرانيان داراي سابقه اي طولاني و ديرينه در امر نماسازي براي ساختمان ها هستند و در طول تاريخ از گچ بري و آهك بري گرفته تا انواع كاشي و آجر و… براي نماسازي استفاده كرده اند. نتيجه و حاصل كار هنرمندانه و در عين حال فني و اصولي معماران و بناها و سازندگان ايراني را مي توان در بناهاي تاريخي مثل مساجد جامع بسياري از شهرها از جمله شيراز، تبريز، اصفهان و بسياري از عمارت ها، بقعه ها و مقبره ها و بسياري ديگر از بناهاي قديمي و تاريخي در جاي جاي كشور، به عينه مشاهده كرد.
دانستن اينكه مقوله نما براي ساختمان ها چه هدف يا اهدافي را دنبال مي كند و چه عواملي در نوع و شيوه اجرايي اين بخش از ساختمان موثرند، لازم و ضروري است، اما نكته اي كه در اينجا و قبل از پرداختن به بحث اهداف و انواع نماها بايد به آن اشاره شود اين است كه هر نوع نمايي با هر نوع مصالح ساختماني و با هر هزينه اي كه ساخته شود، بايد به طور كاملا صحيح و اصولي نگهداري شده و در صورت آسيب ديدگي نما، براي اجتناب از صدمات جدي تر و در نهايت تخريب كلي نما و ساختمان و نيز به منظور حفظ و احياي منظره و جلوه ساختمان، بايد قسمت هاي آسيب ديده كاملا مرمت و تعمير شوند.

دلايل واهداف اصلي نماسازي

زيبا و دلپذيرشدن جلوه ظاهري و بيروني ساختمان و در نهايت دورنما و منظره (View) مناسب و قابل قبول شهر يا محلي كه ساختمان در آن واقع شده است.
ـ كاهش اتلاف انرژي در تمام فصول سال، چراكه نما در ساختمان نقش يك عايق حرارتي و برودتي را بازي مي كند كه هم از هدرروي انرژي توليدي سيستم هاي گرمايشي و سرمايشي ساختمان ممانعت مي كند و هم مي تواند بر حسب جنس، رنگ و ميزان سطحي كه دارد، باعث دفع و انعكاس گرما در فصل تابستان خصوصا در مناطق گرمسيري شود و عكس همين عملكرد را در فصل زمستان براي جذب انرژي خورشيدي و گرم شدن ساختمان ها درمناطق سردسيري ايفا كند.
ـ نماي ساختمان به عنوان عايق صوتي ايده آل و مناسب: كاملا واضح و روشن است كه نماي ساختمان نقش بسيار مهمي در كاهش ورود ميزان آلودگي هاي صوتي و صداهاي آزاردهنده محيط بيرون به فضاي داخلي ساختمان هاي اداري و مسكوني و…دارد كه اين مسئله در ابر شهرهاي با آلودگي هاي بالاي صوتي بيشتر نمود پيدا مي كند. در ساخت و سازهاي عصر حاضر، اين عايق كاري صوتي با استفاده از نماهاي شيشه اي و با به كارگيري شيشه هاي چند لايه كه مابين آنها با گازهايي مثل آرگون پرشده يا خلأ است، به نتايج بهتري (هم بهره گيري از نور بيرون براي تامين روشنايي داخل ساختمان و هم ممانعت از ورود صداهاي ناهنجار به داخل) به بازده بالاتري رسيده است. نماهاي با جنس سنگ، بتن و آجر نيز عايق هاي خوبي از نظر صوتي هستند.ـ كمك به افزايش دوام و پايداري ساختمان ها در برابر شرايط نامساعد جوي و محيطي (زلزله، باد، باران اسيدي و رطوبت هاي خورنده، يخبندان، گازهاي اسيدي موجود در هواي آلوده شهرهاي بزرگ، پرتوهاي مضر خورشيد مثل اشعه ماوراي بنفش، گرد و خاك ها و دوده هاي حاوي مواد شيميايي)
و در نتيجه افزايش عمر مفيد ساختمان.

 

کامپوزیت (ماده مرکب یا چندسازه) بصورت زیر تعریف می‌شود:

ماده‌ای اطلاق می‌شود که از دو فاز ماتریس و تقویت کننده تشکیل شده باشد و از فاز دوم حداکثر به اندازه ۵ درصد استفاده شده باشد. به ترکیب ماتریس با الیاف (یا ماده تقویت کننده) زیر ۵ درصد کامپوزیت گفته می‌شود.

  • در مهندسی مواد این اصطلاح معمولاً به موادی گفته می‌شود که از یک فاز زمینه (ماتریس) و یک تقویت کننده (پرکننده) تشکیل شده باشند.
  • تعریف انجمن متالورژی آمریکا: به ترکیب ماکروسکوپی دو یا چند مادهٔ مجزا که سطح مشترک مشخصی بین آنها وجود داشته باشد، کامپوزیت گفته می‌شود.

کامپوزیت از دو قسمت اصلی ماتریس و تقویت کننده تشکیل شده‌است. ماتریس با احاطه کردن تقویت کننده آن را در محل نسبی خودش نگه می‌دارد. تقویت کننده موجب بهبود خواص مکانیکی ساختار می‌گردد. به طور کلی تقویت کننده می‌تواند به صورت فیبرهای کوتاه و یا بلند و پیوسته باشد.

انواع نانو کامپوزیت

۱. نانو کامپوزیت‌های نانو ذره‌ای

۲. نانو کامپوزیت‌های نانو لوله‌ای

۳. نانو کامپوزیت‌های خاک رس-پلیمر

۴. نانو کامپوزیت‌های الماس-نانو لوله

فایبرگلاس یکی از پرکاربردترین کامپوزیت‌هاست. فایبرگلاس یک کامپوزیت با زمینهٔ پلیمری است که توسط فیبرهای شیشه تقویت شده‌است. در ساخت بدنه جنگنده‌های رادارگریز از کامپوزیت‌ها استفاده می‌شود. همچنین در ساخت قطعات هواپیما و پرهٔ نیروگاه بادی و پرهٔ هلیکوپتر از کامپوزیت‌ها استفاده می‌شود. بطور کلی مواد کامپوزیتی (مواد مرکب) به دلیل داشتن جرم بسیار کم و مقاومت بالا نسبت به فلزات، در صنعت هوا و فضا کاربرد وسیعی دارند. هم چنین کامپوزیتهای کربن- اپوکسی از نوع کامپوزیتهای استحکام بالا هستند که در صنایع نظامی کاربرد دارند.

سختی کامپوزیت‌های تک جهته

سختی کامپوزیت‌های تک جهته مانند دیگر مواد سازه‌ای می‌تواند توسط روابط مناسب و صحیح تعیین شود. ضرایب یا ثوابت این روابط، می‌تواند در یک دستگاه ثوابت مهندسی یا کامپلیانس یا مدول‌های جزئی جمع‌آوری شود. مقادیر هر یک از دستگاه‌ها می‌تواند مستقیماً توسط ترمهای مقادیر دیگر دستگاه‌ها تعریف شود. سختی کامپوزیت‌های تک جهته توسط همان روابط تنش-کرنش که در مواد سنتی مهندسی موجود است، محاسبه می‌شود. جز آنکه تنها تعداد ثوابت مستقل در کامپوزیت‌ها چهار عدد است.

سه مرحله از تنش روی کامپوزیت‌ها وجود دارد:

  • میکرومکانیکال یا تنش منطقه ایکه همان محاسبه بر اساس تفاوت‌های موجود میان فازهای پیوسته الیاف، ماتریس و در برخی از موارد فصل مشترک تقویت کننده و ماتریس حباب‌های هواست.
  • تنش لایه‌ای که محاسبه بر اساس همگن انگاشتن هر لایه مجزا یا گروهی از لایه هاست. به این ترتیب که الیاف و ماتریس طوری آمیخته‌اند که دیگر فاز مجزایی وجود ندارد.
  • برآیند تنش یک لامینیت N یا برآیند ممان یک لامینیت M عبارتست از متوسط تنش لایه‌ها در ضخامت آن لامینیت.

به هنگام کار کردن با کامپوزیت‌ها باید به علائم توجه تام شود. چراکه اختلاف بین مقاومت‌های فشاری و کششی ممکن است چند صد در صد باشد. به علاوه اختلاف بیشتری میان مقاومت‌های برشی منفی و مثبت وجود دارد. علی رغم مواد سنتی که علائم در آنها از اهمیت کمی برخوردار است، در کامپوزیت‌ها اشتباه در علائم، نتایج وخیمی دربر خواهد داشت.

سه دستگاه از ثوابت مواد وجود دارد که هر یک به تنهایی می‌تواند بطور کامل سختی کامپوزیت‌های تک جهته روی محوری را روشن کنند. ویژگی این دستگاه‌ها عبارتند از:

  • مدول‌ها جهت بدست آوردن تنش از کرنش بکار برده شده‌است. این اساسی‌ترین دستگاهی است که برای سختی لامینیت‌های چند جهته مورد نیاز است.
  • کامپلیانس‌ها جهت محاسبه کرنش از روی تنش بکار می‌رود. این دستگاهی است که جهت محاسبه ثوابت مهندسی مورد نیاز است. این دستگاه جهت بدست آوردن سختی لامینیت‌های چند جهته مورد نیاز نمی‌باشد.
  • ثوابت مهندسی از آثار مواد سنتی است؛ و طراحان سنتی در کار کردن با ثوابت مهندسی احساس راحتی بیشتری می‌کنند. می‌توان از یک دستگاه ثوابت، دستگاه دیگری را یافت؛ و همه در عین حال معادل یکدیگرند. یک رابطه مستقیم میان مدول‌ها و کامپلیانس‌های جزئی وجود دارد؛ و هر یکی برگردان دیگری است.

کامپلیانس‌های کوپل و مدول‌های کوپل با هم برابرند. به عبارت دیگر از دیدگاه اصطلاح جبر ماتریس، کامپلیانس و مدول قرینه است.

نوشتن نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *